Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Bây giờ hoặc không bao giờ”

Thaotin |

Vẫn liên quan đến động lực phát triển của đất nước, trong vai trò là Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư, ông có suy tư gì?

Tăng trưởng của chúng ta đã đạt chỉ tiêu, nhưng tăng trưởng vẫn dưới tiềm năng. Vì sao nhiều thế hệ của chúng ta chưa giàu đã già?!

Chúng ta đạt ngưỡng nước thu nhập trung bình từ năm 2010 nhưng thực tế thu nhập bình quân đầu người vẫn còn thấp. Bên cạnh đó, chênh lệch giàu nghèo đang giãn ra, đời sống của công nhân, nông dân đang còn khó khăn, đòi hỏi chúng ta phải có những chính sách giúp đất nước phát triển mạnh hơn, bền vững hơn. Cần có những chính sách, hành động thúc đẩy niềm tin của người dân và doanh nghiệp. Bảo vệ môi trường, phát triển bền vững cũng đang đặt ra nhiều vấn đề đòi hỏi sự quan tâm lớn hơn.

Chúng ta có nhiều Nghị quyết với quyết tâm đưa nền kinh tế tránh tụt hậu, vượt qua bẫy thu nhập trung bình và trở thành quốc gia công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Vì thế, tăng trưởng nhanh và bền vững là cực kỳ quan trọng.

Lâu nay ta nói phải phát triển bền vững về kinh tế, xã hội, môi trường. Tôi muốn bổ sung thêm một trụ cột nữa là công nghệ.

Trong giai đoạn tới, Việt Nam phải có bước phát triển đột phá nếu muốn nền kinh tế phát triển nhanh, thu hẹp khoảng cách với các quốc gia và trở thành quốc gia công nghiệp hóa.

Làm thế nào để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo tốt hơn, trở thành nền tảng cho chính quyền, doanh nghiệp và người dân cùng phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động. Riêng với các doanh nghiệp, áp dụng khoa học công nghệ sẽ giúp họ tham gia nhanh và sâu vào mạng sản xuất, chuỗi giá trị toàn cầu.

Tôi cho rằng, chúng ta cần thực hiện hàng loạt chương trình cải cách dựa trên trụ cột là thể chế; phát triển và nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia và phát triển nguồn nhân lực.

Ông được giao xây dựng đề án quốc gia về bắt kịp cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Ông đã tìm hiểu chủ đề này ra sao?

Nghiên cứu của một số tổ chức quốc tế cho biết, ứng dụng khoa học công nghệ có thể giúp GDP của Việt Nam tăng thêm 8-18 tỷ USD mỗi năm. Bên cạnh đó, ứng dụng khoa học công nghệ cũng là nền tảng để tạo động lực cơ cấu lại nền kinh tế, hiện thực hóa các nỗ lực cải cách của Chính phủ.

Cuộc cách mạng này là con đường ngắn nhất đưa chúng ta đến hiện đại và thịnh vượng. Đây là cơ hội lớn, ngàn năm có một, đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam để bắt kịp với thế giới tiến bộ. Chúng ta không những cần tận dụng cơ hội, mà phải tạo ra cơ hội mới với tư duy “bây giờ hoặc không bao giờ”.

Chúng tôi đang nghiên cứu xây dựng các trung tâm làm hệ sinh thái cho đổi mới, sáng tạo và khởi nghiệp theo chuẩn mực quốc tế. Các trung tâm này cần những người quản lý chuyên nghiệp, kết nối hữu cơ với các trường đại học, các viện nghiên cứu của quốc gia, khu vực và quốc tế.

Các trung tâm đó phải có môi trường tốt để là nơi sinh sống, làm việc của các tài năng công nghệ phát triển trong các lĩnh vực như AI, thuật toán phân tích dữ liệu lớn, in 3D, blockchain, vật liệu mới, năng lượng mới, mô hình kinh doanh mới…

Có một thực tế là khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước không lớn được trong vòng mấy thập kỷ nay, đóng góp chỉ khoảng 8-9% GDP mỗi năm. Ông nhìn nhận như thế nào về thực trạng đó?

Thực ra, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam mới bắt đầu ở giai đoạn phát triển sơ khai chứ không có hàng trăm năm tuổi như ở các nước khác. Tuyệt đại doanh nghiệp tư nhân có quy mô nhỏ và vừa còn nhiều hạn chế, yếu kém về vốn, năng lực quản trị, công nghệ…. Chuyện họ đóng góp nhỏ như vậy trong GDP cũng dễ hiểu.

Trong những điểm yếu của các doanh nghiệp tư nhân, tôi quan tâm nhất đến điểm yếu công nghệ, cần phải khắc phục càng sớm càng tốt.

Như tôi đã nói, trong thu hút vốn FDI tới đây, chúng ta sẽ tập trung thu hút vốn FDI mà sẵn sàng kết nối, chuyển giao, liên kết với doanh nghiệp trong nước. Chúng ta không thể hô hào là doanh nghiệp FDI phải liên kết với doanh nghiệp trong nước đi mà cần có chính sách cụ thể để hỗ trợ, dẫn dắt sao cho các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước kết nối với nhau.

aa

aaa

Bộ trưởng là Tổng chỉ huy Luật Quy hoạch. Làm sao ông khắc phục được tình trạng đầu tư công dàn trải, tỉnh nào cũng có cảng biển, sân bay?

Điều này chắc chắn phải giải quyết và là mục tiêu của Luật Quy hoạch. Đã đến lúc không thể để tình trạng tỉnh nào cũng có sân bay, cảng biển… Trăm hoa đua nở thì nguồn lực đâu ra, triệt tiêu lẫn nhau, cạnh tranh không lành mạnh. Không đất nước nào làm như vậy mà có thể phát triển lành mạnh được.

Đây là dịp rà soát lại quy hoạch tổng thể cả nước để có một bản kế hoạch tốt nhất. Chúng ta sẽ có quy hoạch tổng thể theo phương pháp tích hợp. Khi lập quy hoạch, ta lồng ghép tất cả lĩnh vực xem xét tổng thể nhằm tránh tình trạng chồng lấn nhau hay có những khoảng trống. Bản quy hoạch đó cho ra một bức tranh tổng thể trên bình diện quốc gia.

Trên bình diện toàn quốc, các sân bay, cảng biển, đường sá sẽ ra sao, đô thị, hạ tầng đi kèm thế nào, những công trình nào liên thông kết nối với nhau, cái nào bỏ đi. Tất cả phải được xem xét trên nền tảng tổng thể quốc gia và bố trí nguồn lực thực hiện.

Xin cảm ơn ông đã dành thời gian trò chuyện với Tuần Việt Nam.

Xem lại kì 1: Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Giữ ổn định mới giữ được niềm tin”

Tư Giang – Lan Anh thực hiện

Thiết kế: Diễm Anh
Nguồn: http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/media/bo-truong-nguyen-chi-dung-bay-gio-hoac-khong-bao-gio-484778.html