Vận hội từ kênh đào Kra và sức ép Trung Quốc

Thaotin |

Một số nguồn tin cho biết Trung Quốc đang tăng cường vận động xây dựng kênh đào Kra nối liền Ấn Độ Dương với Biển Đông, cắt ngang mũi đất miền nam Thái Lan. Dự án này, nếu trở thành hiện thực, sẽ ảnh hưởng cực lớn đến tương lai kinh tế và địa chính trị Việt Nam.

Kênh đào Kra, nếu được xây dựng sẽ rút ngắn hành trình từ Ấn Độ Dương sang biển Đông xuống hơn 1200 km

Ý tưởng đào một con kênh nhân tạo vắt ngang Kra Isthmus chưa bao giờ ngừng ám ảnh tâm trí người Thái, dù trải qua bao thăng trầm suốt 400 năm lịch sử. Với vị trí chiến lược không hề thua kém Suez và Panama, Kra được xây dựng sẽ đe dọa sự thống trị của Singapore – trong vai trò trung tâm vận tải của khu vực thông qua eo biển Malacca. Được biết trong thập niên 1970, cả Thái Lan, Mỹ, Nhật Bản và Pháp đã từng đề xuất thực hiện một vụ nổ hạt nhân quy mô nhỏ để đào con kênh này. Nhưng hiện nay Trung Quốc mới chính là thế lực mong muốn giành quyền xây dựng và kiểm soát con kênh này nhất, vì những lý do sau:

– Kra là một mắt xích đặc biệt quan trọng trong sáng kiến hạ tầng Vành đai – Con đường trị giá hơn 1000 tỷ USD mà Trung Quốc ấp ủ.

– Trung Quốc đang thừa tiền, năng lực và công nghệ nhờ thặng dư thương mại cực lớn, đồng thời mong muốn thiết lập lại luật chơi khu vực lẫn toàn cầu. Vì thế, một lộ trình hàng hải ngắn hơn – không đi qua eo biển Malacca (vốn có sự hiện diện và ảnh hưởng lớn của Mỹ) – sẽ giúp Trung Quốc tiết kiệm thời gian và chi phí trong việc nhập khẩu dầu lửa từ châu Phi và Trung Đông; đồng thời thúc đẩy lưu thông hàng hải tại các cảng quan trọng nhất của Trung Quốc như Thượng Hải, Hongkong và Thẩm Quyến – được dự báo sẽ còn tấp nập và bận rộn hơn nữa nhờ vào Kra.

– Chính những mâu thuẫn giữa Trung Quốc với các quốc gia Đông Nam Á khác liên quan đến tranh chấp chủ quyền Biển Đông và sự hiện diện của hải quân Mỹ trong khu vực, khiến Trung Quốc cực kỳ sốt sắng vì dự án Kra, đề phòng trong trường hợp Malacca bị phong tỏa, kênh đào này sẽ là huyết mạch lưu thông sống còn cho nhu cầu năng lượng của Trung Quốc.

Trung Quốc đang ra sức đi đêm, vận động Thái Lan xây dựng kênh đào Kra

Người viết tin rằng, dù Singapore có ra sức phản đối thì kênh đào Kra trước sau gì cũng được xây dựng, bởi eo Malacca hiện đã quá tải, thường xuyên tắc nghẽn, gặp sự cố lật tàu, tràn dầu và nạn hải tặc hoành hành. Dù vị trí nào trong bốn phương án chính được lựa chọn để xây dựng Kra thì các nước khu vực Đông Dương như Thái Lan, một phần Mã Lai, Miễn Điện, Campuchia và Việt Nam sẽ được hưởng lợi rất nhiều, có thể trở nên cực kỳ phồn thịnh nhờ vào lượng tàu bè qua lại khổng lồ. Đặc biệt, với vị trí án ngữ cửa vịnh Thái Lan về phía Đông, vùng cực nam của Việt Nam và đảo Phú Quốc, trong tương lai còn có triển vọng trở thành trạm dừng chân quốc tế và trực tiếp cạnh tranh với Singapore.

Bốn phương án chính xây dựng kênh đào Kra

Việt Nam, vì thế không nên nghi ngại, hãy nhiệt tình ủng hộ việc xây dựng Kra và sẵn sàng đón đầu vận hội mới do con kênh mang lại. Thực tế cho thấy, các thế lực tư bản quốc tế đã nhìn thấy trước tầm quan trọng chiến lược của Kra để có những bước đi đón đầu. Chẳng hạn, mặc dù Singapore ra sức phản đối việc xây dựng Kra nhưng họ đồng thời cũng là những bộ óc hoạch định thực dụng khi các nhà đầu tư lớn của đảo quốc này cam kết rót vốn vào Phú Quốc, nhằm biến nơi đây trở thành trung tâm du lịch, dịch vụ và khoa học công nghệ cao của cả Đông Nam Á. Hay như Công ty Bechtel (Hoa Kỳ) cũng đã ký cam kết hợp tác với Công ty cổ phần Phát triển cảng trung chuyển container quốc tế Vân Phong (VIP), mong muốn xây dựng siêu cảng Hòn Khoai với năng lực vận tải 800 triệu tấn hàng hóa/năm ở Cà Mau với tổng mức đầu tư dự kiến 5 tỉ đô la Mỹ – trong đó 3,5 tỉ đô la Mỹ cho cảng và 1,5 tỉ đô la Mỹ cho trung tâm logistics.

Địa điểm xây dựng cảng Hòn Khoai (Cà Mau)

Tuy nhiên, chúng ta dường như vẫn chưa thật sự nghiêm túc về tính chiến lược của kênh đào Kra để có quyết tâm chính trị mạnh mẽ cho sự chuẩn bị tốt nhất và những động thái phù hợp nhất. Cụ thể, bất chấp tăng trưởng nóng nhưng Phú Quốc lại đang phát triển hết sức lệch lạc, theo hướng quy hoạch tự phát gây nên những cơn sốt bất động sản du lịch, nghỉ dưỡng, mà tự đánh mất các lợi thế tự nhiên và bỏ quên những mục tiêu lâu dài. Thứ nữa, sau hai năm khảo sát, thăm dò, dự án xây dựng cảng Hòn Khoai có vẻ như lại đang tạm lắng xuống, thậm chí chìm xuồng, do nhiều nguyên nhân, nhưng một phần cũng do chúng ta không sốt sắng Ngoài ra, chủ trương của chúng ta là hướng tới phát triển kinh tế biển và đầu tư mạnh mẽ cho hải quân, trong đó có hải quân vùng 5, để có thể kiểm soát lộ trình hàng hải đi qua kênh đào Kra, nhưng chính sách này cũng đang gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực, nhưng đặc biệt là bởi tư duy manh mún, bảo thủ và cứng nhắc. Bên cạnh đó, Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) mà Việt Nam ủng hộ hiện vẫn chưa được hình thành do âm mưu phân hóa nội bộ ASEAN của Trung Quốc.

Phú Quốc liên tục sốt đất ảo

Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ cho hải quân và gắn kết với Mỹ-Nhật-Ấn-Úc để duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng cho khu vực, nhất là khi kênh đào Kra được khởi động

Chắc chắn, Trung Quốc sẽ tìm mọi cách, kể cả dùng tiền bạc, đi đêm, thậm chí vũ lực, … để có thể giành quyền xây dựng và kiểm soát kênh đào Kra. Tất nhiên, Mỹ cùng các đồng minh như Nhật Bản – nước có rất nhiều lợi ích phụ thuộc vào biển Đông – sẽ không chịu ngồi yên để Trung Quốc muốn làm gì thì làm. Các nước “nhỏ”, trong đó có Việt Nam đang bị đẩy vào tình thế cực kỳ hung hiểm trong cuộc cạnh tranh giữa các siêu cường. Tuy nhiên, phải gần nửa thế kỷ sau khi kết thúc chiến tranh Việt Nam, chưa bao giờ chúng ta lại đứng trước một thời vận lớn đến như vậy, nếu tỉnh táo, biết khôn khéo nắm bắt cơ hội thì hoàn toàn có thể đưa đất nước trở nên giàu mạnh. Cần phải nghiêm túc và khẩn trương lên, vì thời gian không chờ đợi ai trên vũ đài thế giới, và chúng ta cũng không thể tiếp tục bỏ lỡ “chuyến tàu” lần nữa.